topBarLeftS

Visie en volwassenheid zijn niet te koop

Geloven jullie echt dat visie en volwassenheid te koop zijn?

Sommige ERP-leveranciers en adviseurs verkopen de illusie dat visie en organisatorische volwassenheid simpelweg te koop zijn. Ze zeggen het niet letterlijk, maar het zit verpakt in hun roadmaps, maturity models en 'bewezen aanpakken' met strakke einddata.

Het klinkt lekker veilig. Alsof je richting kunt inkopen en volwassen worden gewoon een vinkje op de planning is. Maar visie is geen pakketje dat je laat bezorgen en volwassenheid is geen resultaat van een project.

Natuurlijk kun je processen ontwerpen, systemen vervangen en governance uittekenen. Wat je echter niet kunt kopen, is besluitvaardigheid, eigenaarschap en de ruggengraat om keuzes te maken die pijn doen.

Transformaties lopen meestal niet vast op technologie, maar op gedrag. Zolang organisaties geloven dat de toekomst 'gebracht' kan worden, blijven ze zoeken naar het perfecte model of de ideale partner. En zolang adviseurs die illusie voeden, wordt het echte gesprek vermeden.

Dat gesprek gaat niet over kosten of baten, maar over wat we doen en laten. Visie ontstaat pas als een organisatie de verantwoordelijkheid neemt voor de keuzes die ze al die tijd heeft uitgesteld. Daar wordt leiderschap zichtbaar in gedrag.

De vraag is niet: "Wat kost het?", maar: "Welk bedrijf willen we over vijf jaar zijn en durven we daar vandaag naar te handelen?"

Wendbaarheid, groei en professionalisering zijn namelijk geen 'benefits' die je aan het eind van een project cadeau krijgt. Het zijn de voorwaarden om als bedrijf te blijven bestaan en om überhaupt aan het avontuur te kunnen beginnen.

Dat kun je niet kopen. Dat moet je doen.

Waarom plannen kloppen, maar projecten vastlopen

De onderstroom die keuzes en voortgang stuurt

Wat mij in de afgelopen jaren steeds duidelijker is opgevallen, is dat keuzes, strategie en voortgang in projecten vaak niet in plannen of besluiten zichtbaar zijn, maar in wat onderhuids gebeurt.

Op papier klopt de richting.
In gedrag zie je iets anders.

Die onderstroom is zelden expliciet, maar wel bepalend voor wat vooruitgaat en wat blijft hangen. Je ziet dat terug in signalen zoals:

  • 😶 instemming zonder zichtbare betrokkenheid
  • ⚠️ besluiten die zijn genomen maar niet worden gedragen of uitgevoerd
  • 🙈 kennis en ervaring die bewust buiten beeld wordt gelaten
  • 👤 mensen die niet zichtbaar deelnemen maar wel bepalen wat wel en niet kan
  • 🤫 stilte die richting geeft zonder dat iemand dat hardop zegt

Onder de oppervlakte spelen zaken die nauwelijks worden benoemd maar wel alles sturen: macht, angst, status, vertrouwen en psychologische veiligheid.

In stuurgroepen en gesprekken met opdrachtgevers zijn deze onderwerpen zelden bespreekbaar. Niet omdat ze onbelangrijk zijn, maar omdat ze raken aan wat een organisatie nog niet kan of durft te erkennen.

Juist in die onderstroom wordt zichtbaar welke keuzes haalbaar zijn, welke strategie wordt gedragen en waar de voortgang ontstaat.

Zolang je alleen kijkt naar wat gezegd en vastgelegd wordt, lijkt alles logisch.
Pas als je let op wat mensen doen, en vooral op wat ze laten, wordt zichtbaar wat er werkelijk speelt.

Projecten worden sterker wanneer directies eigenaarschap nemen over wat er onderhuids gebeurt. Het begint met één vraag: wat bespreken we hier nu niet?

Want pas dan stuur je niet alleen op wat gepland is, maar op wat er daadwerkelijk gebeurt.

Wat er onderhuids gebeurt, stuurt alles.

AI and ERP: Responsibility, Insight and Real Impact

The AI debate around ERP is rarely about technology.

It is about who is allowed to intervene in how organisations work.

We like to pretend the choice is between AI inside the ERP or outside it, but that opposition distracts from what really matters.

AI outside the ERP has complete freedom to calculate, combine and predict, but no responsibility to change anything. ERP is where inventory, money and commitments come together and where decisions are taken that are not optional.

ERP vendors are increasingly opening their AI agents through APIs. From the outside, analyses can be created, predictions made and proposals generated before anyone decides. It looks like freedom, but everything remains bound to the platform’s data model, process logic and governance.

Fully independent data layers remain, for now, largely aspirational. Vendors are building their own data platforms as a gravitational field: all applications converge there, AI generates insights, but control over structure and governance remains firmly with the platform.

ERP vendors do this to strengthen their modular ecosystems. Within their data model, process logic and governance, applications work together optimally. The real intelligence lies in the relationship between data, processes and responsibility, and that relationship is never fully visible to external parties, let alone enforceable. It is not optional, and it is certainly not free.

As a result, power does not shift, work does. More thinking, calculation and preparation happens outside the ERP. Decisions and execution remain inside it. Not because this is technologically convenient, but because this is where ownership, control and consequences meet.

As long as AI operates outside that core, it can be no more than insight. It shows what could improve, but it does not change what actually happens.

Organisations that keep AI outside the ERP risk creating a new form of Shadow IT: a parallel reality of insights that never lead to action.

Once AI is allowed to act, insights immediately touch processes, responsibilities and choices that organisations would rather leave untouched. This increases the need for human oversight: organisations must actively monitor how these autonomous agents behave.

The reality of 2026 is not a migration of AI away from ERP. AI outside ERP can generate insights, but only inside ERP are decisions taken and executed.

Those who deploy AI without touching that core gain visibility.

Those who continue to use ERP without AI pay an increasing price for stagnation.

The question is not where AI belongs, but whether an organisation is willing to take responsibility for what AI makes visible.

AI en ERP: waar ligt de verantwoordelijkheid?

Het AI-debat rond ERP wordt vaak als technologie gezien, terwijl het in werkelijkheid gaat over de vraag wie er mag ingrijpen in hoe organisaties werken. We doen alsof het een keuze is tussen AI in het ERP of daarbuiten, maar die tegenstelling leidt af van waar het echt over gaat.

AI buiten ERP heeft alle vrijheid om te rekenen, combineren en voorspellen, maar geen verantwoordelijkheid om iets te veranderen. ERP is de plek waar voorraad, geld en verplichtingen samenkomen en waar beslissingen worden genomen die niet vrijblijvend zijn.

ERP-leveranciers stellen hun AI-agents steeds vaker open via API’s. Aan de buitenkant kun je analyses maken, voorspellingen doen en voorstellen genereren voordat iemand besluit. Het oogt als veel vrijheid, maar alles blijft gebonden aan het datamodel, de proceslogica en de governance van het platform.

Volledig onafhankelijke datalagen zijn vooralsnog toekomstmuziek. Leveranciers richten hun eigen dataplatforms in als een zwaartekrachtveld: alle toepassingen komen daar samen, AI genereert er de inzichten, maar de regie over structuur en governance blijft stevig in handen van het platform.

ERP-leveranciers doen dit om hun eigen modulaire landschap te versterken. Binnen hun datamodel, proceslogica en governance werken toepassingen optimaal samen. De echte intelligentie zit in de samenhang tussen data, processen en verantwoordelijkheid, en die is voor externe partijen nooit volledig zichtbaar, laat staan af te dwingen. Het is niet vrijblijvend en zeker niet gratis.

Daardoor verschuift niet de macht, maar het werk. Buiten het ERP wordt steeds meer gedacht, gerekend en voorbereid. Binnen het ERP wordt beslist en uitgevoerd. Niet omdat dat technologisch handiger is, maar omdat daar eigenaarschap, controle en gevolgen samenkomen.

Zolang AI buiten die kern opereert, blijft het beperkt tot inzicht. Het laat zien wat beter kan, maar verandert niets aan wat er gebeurt.

Organisaties die AI alleen buiten het ERP laten draaien, creëren zo een shadow IT: een schaduwwereld van inzichten die nooit tot actie leidt.

Zodra AI mag handelen, raken inzichten direct aan processen, verantwoordelijkheden en keuzes die organisaties liever ongemoeid laten. De behoefte aan menselijk toezicht neemt daardoor toe: organisaties moeten actief volgen hoe deze autonome agents functioneren.

De werkelijkheid van 2026 is geen verplaatsing van AI naar buiten. AI buiten ERP kan inzichten genereren, maar alleen binnen ERP worden besluiten genomen en uitgevoerd.

Wie AI inzet zonder die kern te raken, krijgt vooral zicht.

Wie ERP blijft gebruiken zonder AI, betaalt steeds meer voor stilstand.

De vraag is dus niet waar AI hoort, maar of een organisatie bereid is verantwoordelijkheid te nemen voor wat AI zichtbaar maakt.

Kiezen zonder inzicht is bouwen op drijfzand

Zonder inzicht is elke keuze een gok die eruitziet als een beslissing.

Durf je eerlijk te zeggen dat je weet wat te kiezen.

Als je vandaag een nieuwe oplossing kiest, doe je dat dan op basis van de werkelijke behoeften, pijnpunten en groeidoelen van je organisatie of omdat er iets moet gebeuren en dit voelt als beweging.

Te vaak wordt technologie gezien als de oplossing, terwijl de organisatie zelf nog niet klaar is voor verandering. Dat leidt zelden tot versnelling, vaker tot weerstand, vertraging en implementaties die nooit echt tot bloei komen.

Zolang je organisatie geen helder beeld heeft van wat ze vandaag kan, wat ze morgen moet kunnen, en wie daarin een rol heeft, ontbreekt inzicht. En zonder inzicht, wordt verandering een gok die eruitziet als een beslissing.

Succes begint niet met kiezen maar met naar binnen kijken: begrijpen, analyseren, verbeteren en organiseren.

Dat vraagt analyse naar inzicht:

🔍 ONTDEKKEN – krijg een scherp beeld van wie je bent en waar je staat

Dit gaat niet over data, maar over identiteit.

  • inzicht in processen, systemen, data en mensen
  • knelpunten en kansen blootleggen
  • zien wat werkt en wat alleen lijkt te werken
  • begrijpen hoe cultuur en structuur helpen of hinderen

Resultaat: een gedeeld vertrekpunt voor verbetering.

⚖️ BEOORDELEN – vertaal ambities naar concrete eisen

Ambitie en realiteit zijn zelden hetzelfde.

  • de huidige werkelijkheid toetsen aan wat nodig is
  • eisen en wensen scherpstellen
  • belanghebbenden betrekken en prioriteren op impact
  • bepalen wat technologie minimaal moet ondersteunen

Resultaat: criteria die richting geven aan oplossing en leverancier.

🔧 VERBETEREN – los op wat nu in de weg zit

Volwassenheid begint voor technologie.

  • obstakels wegnemen voordat je iets nieuws koopt of bouwt
  • slimmer gebruikmaken van wat er al is
  • kennis en vaardigheden versterken waar het knelt

Resultaat: een stevige basis en minder weerstand.

🌿 (HER)ORGANISEREN – bouw een organisatie die klaar is voor verandering

Zonder eigenaarschap stort alles in.

  • rollen, verantwoordelijkheden en besluitvorming expliciet maken
  • cultuur en samenwerking opschonen
  • veranderbereidheid en eigenaarschap versterken

Resultaat: een organisatie die wil en kan veranderen omdat iedereen weet waarvoor hij staat.

Voor je kiest, moet je kunnen dragen.
Voor je bouwt, moet je kunnen bewegen.
En voor je implementeert, moet je organisatie functioneren zoals je haar straks nodig hebt.

Wie niet eerst begrijpt waar hij staat, kan niet kiezen wat hij nodig heeft.

En wie vandaag niet organiseert wat ontbreekt, bouwt morgen op drijfzand.

Pas wanneer processen helder zijn, rollen scherp, eigenaarschap voelbaar en het verandervermogen volwassen, wordt technologie een versneller in plaats van een risico.

Wie die stap overslaat, gokt.
Wie hem zet, creëert richting.

Investeer dus eerst in de organisatie die het moet waarmaken.