Waarom de marktdiscussie het echte boardroomprobleem mist
De actuele geluiden in de markt over open software, AI-koppelingen en vendor lock-in raken een belangrijk onderwerp. Echter vanuit mijn ervaring met ERP, supply chain en digitale transformaties denk ik dat we naar het verkeerde probleem kijken.
Er wordt gewaarschuwd voor de gevaren van willekeurige AI-koppelingen. Software moet kunnen koppelen en AI maakt dat eenvoudiger dan ooit. Maar daardoor wordt het ook makkelijker om toegang tot data en processen te verlenen zonder volledig te begrijpen wat de gevolgen zijn. Dat gaat niet over technologie, maar over verantwoordelijkheid.
Tegelijkertijd claimen uitdagers dat traditionele ERP-leveranciers organisaties gevangen houden in gesloten systemen. Achter het sympathieke narratief van 'veiligheid en bescherming' zou een verstikkende vendor lock-in schuilen. Een nieuwe generatie software zou die afhankelijkheid wel even fundamenteel oplossen.
Dat beeld gaat volledig voorbij aan wat er de afgelopen jaren in enterprise software is gebeurd.
Ik heb de afgelopen 25 jaar gewerkt met enterprise-platformen zoals SAP , QAD , IFS en Microsoft Dynamics en andere oplossingen binnen complexe internationale omgevingen. Wat ik zie, is een markt die voortdurend evolueert:
- Van monolithische systemen naar open platformen
- Van risicovol maatwerk in de kern naar flexibele extensies (Clean Core)
- Van losse applicaties naar geïntegreerde ecosystemen
- Van pure transactieverwerking naar data, analytics en AI
De grote ERP-leveranciers zijn absoluut niet stil blijven staan. Maar de belangrijkste observatie uit mijn praktijkervaring is een heel andere.
Vendor lock-in ontstaat niet primair doordat leveranciers hun software gesloten houden. De diepere oorzaak ligt vaak bij organisaties die onvoldoende regie voeren over hun eigen processen, data, architectuur en besluitvorming.
Organisaties kopen voortdurend nieuwe technologie, maar vergeten hun eigen fundament te versterken. Ze zoeken een technologische oplossing voor organisatorische complexiteit. Die complexiteit ontstaat echter bijna altijd door:
- Gebrek aan helder eigenaarschap
- Versnipperde besluitvorming in de boardroom
- Uitzonderingen op processen zonder sterke governance
- Data zonder duidelijke eindverantwoordelijke
- Processen die niemand binnen de organisatie meer integraal overziet
Organisaties lopen zelden vast omdat ze de verkeerde technologie hebben gekozen. Ze lopen vast omdat de interne regie ontbreekt. In veel organisaties ontbreekt een gedeeld beeld van hoe processen, data, systemen en verantwoordelijkheden samenhangen.
Technologie lost organisatorische chaos niet op
Daarom geloof ik niet dat de oplossing ligt in het vervangen van de ene technologische afhankelijkheid door de andere. Een nieuw softwaremodel of een glimmende AI-laag lost de interne complexiteit van een organisatie niet automatisch op.
AI wordt pas waardevol wanneer een organisatie bereid is verantwoordelijkheid te nemen voor wat die AI zichtbaar maakt. En wanneer AI daadwerkelijk onderdeel wordt van processen waarin mensen de beslissingen nemen. Een open architectuur lost geen onduidelijk eigenaarschap op.
De fundamentele vragen die elke boardroom zichzelf moet stellen, zijn eenvoudig maar bepalend:
- Wie bepaalt hoe onze organisatie echt werkt?
- Wie bewaakt de samenhang tussen processen, data, systemen en besluitvorming?
De manier waarop een organisatie deze vragen beantwoordt, bepaalt het succes van elke transformatie. De toekomst van enterprise software gaat niet over open versus gesloten. Het gaat niet over ERP versus buiten-ERP. En het gaat al helemaal niet over AI versus menselijke besluitvorming.
Organisaties die hun eigen ontwerp en processen begrijpen, kunnen elke technologie in hun voordeel benutten. Organisaties die dat niet doen, blijven fundamenteel afhankelijk — ongeacht welke leverancier, architectuur of nieuw platform zij kiezen.
Meer verdieping
De afgelopen periode schreef ik een drieluik over hoe deze dynamiek zich vertaalt naar de praktijk van digitale transformaties: