Visie en volwassenheid zijn niet te koop, ook al proberen ze het ons te laten geloven
Wat betekent het eigenlijk als we zeggen dat visie en volwassenheid te koop zijn?
Sommige ERP-leveranciers en adviseurs verkopen de illusie dat visie en organisatorische volwassenheid simpelweg leverbaar zijn. Ze zeggen het niet letterlijk, maar verpakken het in keurige schema’s en modellen die vooral bedoeld zijn om zekerheid te suggereren. Ze verkopen een frictieloos pad, een lineaire aanpak, een voorspelbare uitkomst.
Het klinkt veilig. Alsof je richting kunt uitbesteden en volwassen worden gewoon een vinkje op de planning is. Maar visie is geen pakketje dat je laat bezorgen en volwassenheid is geen resultaat van een project.
Wat je niet kunt kopen
Natuurlijk kun je processen ontwerpen, systemen vervangen en vastleggen wie waarover mag beslissen. Wat je echter niet kunt kopen, is:
- Het lef om de frictie op te zoeken: Het laten botsen van perspectieven om tot de kern te komen, in plaats van de makkelijke weg te kiezen.
- Besluitvaardigheid: De ruggengraat om, na die discussie, een knoop door te hakken en vast te houden aan keuzes die op de korte termijn pijn doen voor de lange termijn.
- Eigenaarschap in gedrag: Het vermogen van de organisatie om verantwoordelijkheid te nemen wanneer de adviseur niet meer in de kamer zit.
Wanneer we visie 'kopen', besteden we ons leiderschap uit. We huren iemand in om de moeilijke vragen te beantwoorden, maar daarmee trainen we onze eigen spieren niet.
Het echte gesprek voeren
Transformaties lopen zelden vast op technologie, maar bijna altijd op de weigering om het echte gesprek te voeren dat erom gaat. Zolang organisaties geloven dat de toekomst 'gebracht' kan worden door een externe partij, blijven ze zoeken naar het ideale model. En zolang adviseurs die illusie voeden, wordt de noodzakelijke frictie vermeden.
Dat gesprek gaat niet over kosten of baten, maar over wat we doen en laten. Visie ontstaat pas als een organisatie de verantwoordelijkheid neemt voor de keuzes die ze al die tijd heeft uitgesteld. Daar wordt leiderschap zichtbaar in gedrag.
De vraag die telt
De vraag is niet: "Wat kost het?", maar: "Welk bedrijf willen we over vijf jaar zijn en durven we daar vandaag naar te handelen?"
Wendbaarheid, groei en professionalisering zijn geen extraatjes die aan het eind van een traject ineens van de band rollen. Het zijn de voorwaarden om als bedrijf te blijven bestaan en om überhaupt aan het avontuur te kunnen beginnen.
Dat kun je niet kopen. Dat moet je doen.