Wat AI verandert (3/3): Organisatie

AI snijdt door de zenuwbanen van de organisatie. Wat onderhuids blijft, wordt zichtbaar. AI legt patronen bloot die niet langer kunnen worden gladgestreken.

Trilogie — Wat AI verandert:
(1) Fundament
(2) Leiderschap
(3) Organisatie

---

Organisaties zijn lang gebouwd op een comfortabel onderscheid.

Wat zichtbaar is, krijgt aandacht.
Wat intern speelt, blijft buiten beeld.

Dat werkt zolang mensen de spanning dragen die het systeem niet kan dragen.

Met AI in de kern van besluitvorming verdwijnt het vangnet.

Wat wringt, barst naar buiten. Wat klopt, versterkt.

In klassieke organisaties ligt de buitenkant vol kansen en sterktes. Daar ontstaat waarde en beweegt de markt.

De binnenkant bestaat uit zwaktes en bedreigingen: silo’s, afhankelijkheden, technische schuld, governance die vertraagt.

Zolang mensen beslissingen dragen, kunnen problemen genegeerd, uitzonderingen gemaakt en spanning gladgestreken worden.

Maar zodra AI meedoet, verandert dat.

AI legt frictie bloot als patroon.

Het toont waar processen niet kloppen, data niet samenvalt, verantwoordelijkheden vaag zijn en risico’s zich opstapelen.

AI versterkt wat sterk is. Processen worden sneller, keuzes consistenter en samenwerking scherper.

De vraag wordt niet hoe we AI gebruiken, maar wat er gebeurt wanneer de binnenkant niet langer verborgen kan blijven.

Wat betekent het wanneer patronen die altijd onder de oppervlakte bleven zichtbaar worden in dashboards en beslismodellen, wanneer de organisatie zichzelf spiegelt?

Want:

• • AI versterkt kansen, maar vergroot de zichtbaarheid van zwaktes
• • AI versnelt sterktes, maar versnelt de gevolgen van bedreigingen
• • AI maakt waarde schaalbaar, maar vergroot risico’s

AI verschuift besluitvorming van intuïtie naar structuur.

Het dwingt organisaties te erkennen wat al langer speelt.

Het maakt duidelijk waar de organisatie coherent is en waar fragiel.

Teams en systemen tonen samenwerking en tegenwerking.

Organisaties die intern niet kloppen, worden extern onhoudbaar. Organisaties die kloppen, worden sterker omdat AI de logica van hun beslissingen versterkt.

AI stelt geen technologische vraag, maar een organisatorische vraag.
Niet in woorden of intenties, maar in beslissingen die zich herhalen.

Wat gebeurt er met onze organisatie als de binnenkant niet langer verborgen kan blijven?

---

De trilogie laat zien wat AI verandert: fundament, leiderschap en organisatie. De echte uitdaging? Zien wat altijd verborgen bleef — en ernaar handelen.

---

Verder lezen in de trilogie:

Wat AI verandert (1/3): Fundament

Wat AI verandert (2/3): Leiderschap

Wat AI verandert (3/3): Organisatie

Lees meer!

Wat AI verandert (2/3): Leiderschap

AI snijdt door de zenuwbanen van de organisatie. Wat onderhuids blijft, wordt zichtbaar. AI legt patronen bloot die niet langer kunnen worden gladgestreken.

Trilogie — Wat AI verandert:
(1) Fundament
(2) Leiderschap
(3) Organisatie

---

Wat AI verandert (2/3): Leiderschap

Wat gebeurt er met leiderschap als algoritmes de keuzes gaan maken?

We hebben digitalisering lang gezien als een procesvraag.
Maar de echte verschuiving is psychologisch en existentieel.

Durf jij controle los te laten?
Een algoritme beslist sneller, consistenter en zonder ego. Maar durf jij de beslissing te laten vallen zonder jouw aanwezigheid?

Durf jij verantwoordelijkheid te houden?
Als het misgaat, kijkt niemand naar het systeem. Ze kijken naar jou. Leiderschap verschuift van beslissen naar kaderen, toetsen, uitleggen.

Durf jij het debat open te houden?
Psychologische veiligheid wordt nog belangrijker. Want als mensen geen vragen meer durven stellen aan “wat het systeem zegt”, dan krijg je geen vooruitgang, je krijgt stilstand met een dashboard.

Durf jij boven de data te blijven staan?
Een algoritme optimaliseert performance indicators. Een leider bewaakt waarden, richting en menselijkheid. Dat is geen detail. Dat is het verschil tussen groei en schade.

De afgelopen maanden werd mij iets pijnlijk duidelijk: mijn bijdragen over ERP, voorbereiding en transformatie waren sterk… maar dit onderwerp raakt iets diepers.

Dit gaat niet over systemen. Dit gaat over identiteit, rol, verantwoordelijkheid en moed.

De vraag is niet: “Kunnen algoritmes beslissen?”. De vraag is: “Durven leiders iets uit handen te geven, zonder zichzelf te verliezen?”.

En misschien nog belangrijker: “Zijn we er klaar voor?”

Want als een algoritme beslissingen neemt, verandert leiderschap niet per se van rol, maar wel van focus, dynamiek en verantwoordelijkheid.

---

Verder lezen in de trilogie:

Wat AI verandert (1/3): Fundament

Wat AI verandert (2/3): Leiderschap

Wat AI verandert (3/3): Organisatie

Lees meer!

Wat AI verandert (1/3): Fundament

AI snijdt door de zenuwbanen van de organisatie. Wat onderhuids blijft, wordt zichtbaar. AI legt patronen bloot die niet langer kunnen worden gladgestreken.

AI verandert niet één ding. AI verandert drie dingen tegelijk.

Het fundament waarop technologie draait.
De rol die leiders spelen.
De structuur waar organisaties op steunen.

Niet als hype. Niet als feature. Maar als breuklijn.

Wat niet klopt, valt uit elkaar. Wat wel klopt, wordt sterker.

Deze trilogie gaat niet over tools of trends. Ze gaat over de drie lagen waar AI doorheen snijdt, en wat zichtbaar wordt wanneer de logica van organisaties, leiderschap en systemen niet langer verborgen kan blijven.

Trilogie — Wat AI verandert:
(1) Fundament
(2) Leiderschap
(3) Organisatie

---

Wat AI verandert (1/3): Fundament

De markt is het er inmiddels over eens: leveranciers die AI organisch in hun platform hebben ingebouwd — API-first, cloud-native, data-gedreven, en met procesarchitectuur die autonomie kan dragen — hebben een structureel voordeel.

Niet omdat ze “meer AI” hebben, maar omdat hun fundament het toelaat dat AI daadwerkelijk iets kan doen, iets wat oude systemen simpelweg niet kunnen dragen.

En daar begint de echte verschuiving:
Van systems of record naar systems of action.
Van software die registreert naar software die handelt.
Van keyboard-centric naar autonomous orchestration.
Van schermen naar agents.

Analisten zoals IDC en Gartner bevestigen dit al een tijdje:

• • AI-agents worden de dominante interface
• • Applicaties verschuiven naar de achtergrond
• • Processen worden georkestreerd in plaats van aangeklikt

En dan zie je wie er overleeft en wie niet.

SAP, Oracle, QAD, IFS: zij bouwen hun platforms met AI in de kern.
Niet als feature.
Niet als laagje.
Als architectuur.

De achterblijvers? Dat zijn de leveranciers die AI proberen te plakken op systemen die nooit voor autonomie zijn ontworpen.
UI-first.
Workflow-engines die geen agents aankunnen.
Datamodellen die vastzitten in het verleden.

En dat zie je terug in de praktijk:
AI-plug-on is alsof je een straalmotor probeert te monteren op een stoomlocomotief.
Indrukwekkend idee, maar het ding gaat nooit vliegen.

De komende jaren gaan laten zien wie deze agentic shift kan maken.

Maar één ding is duidelijk: overleven hangt niet af van of je AI hebt, maar van hoe diep AI in je fundament zit.

AI-native is een strategie.
AI-plug-on is cosmetica.
En cosmetica redt het niet.

---

Verder lezen in de trilogie:

Wat AI verandert (1/3): Fundament

Wat AI verandert (2/3): Leiderschap

Wat AI verandert (3/3): Organisatie

Lees meer!

Wanneer niemand de spanning nog benoemt

De meeste transformaties lopen niet vast op technologie.

Ze lopen vast op het moment waarop niemand meer hardop durft te zeggen dat de gekozen richting spanning begint te geven.

Het programma draait.
De roadmap ligt vast.
De leverancier is geselecteerd.

En toch voelt iedereen dat het schuurt.

Dan volgen de bekende reflexen:

• • versnellen
• • herstructureren
• • tooling toevoegen
• • “meer grip” organiseren

Wat zelden gebeurt, is even stilstaan bij de vraag of de samenhang nog klopt.

Of besluiten nog gedragen worden.
Of eigenaarschap nog helder is.

In veel organisaties komt die vraag pas op tafel wanneer het al pijn doet.

Dat zijn geen makkelijke gesprekken.

Steeds vaker speelt dit in de organisaties waar ik actief ben.

Dit zijn geen gesprekken voor het podium.
Wel voor mensen die verantwoordelijkheid dragen.

Lees meer!

EDI — the silent layer that carries everything

For years, EDI has been dismissed as a relic from a bygone era.
A protocol that was once useful, but now supposedly overshadowed by APIs, platforms, and “real-time” ambitions.

Anyone working in retail, logistics, or supply chain knows better.
EDI is very much alive.

Every day, millions of transactions run over EDI connections.
It links suppliers to retailers who won’t tolerate a single second of delay.
It moves orders, inventory, deliveries, invoices, and transport data without anyone posting or talking about it.

That silence creates a persistent misconception: that APIs will replace EDI.

They won’t.

APIs are integration technology.
EDI is a data standard and a governance model.
One does not replace the other — they complement each other.

Retailers add APIs alongside EDI because stability matters more than elegance,
and predictability matters more than innovation.

The real movement in the market is quiet.
It doesn’t show up in press releases, but in contracts, obligations, legislation, and supply-chain pressure.

More retailers are mandating EDI compliance.
More countries are requiring electronic reporting.
More suppliers must connect just to be allowed to do business.
More message types are being added to existing flows.
More cloud-EDI and managed services are absorbing the complexity.

The volume grows.
The visibility doesn’t.

And that’s exactly why EDI is so often underestimated.

EDI is not a choice.
It’s a requirement.

For anyone operating in retail or supply chain, it’s the gateway.
You’re in — or you’re not.

The importance of EDI never decreases.
It simply shifts from “technology” to “infrastructure.”
From “project” to “prerequisite.”
From “innovation” to “continuity.”

And PEPPOL only reinforces that movement.

The mature perspective

Those who dismiss EDI aren’t lacking vision, they’re lacking experience with real supply-chain dynamics:

• • Never seen true retail volumes
• • Never experienced a chain where an ASN is ten minutes late
• • Never felt the dependencies between DCs, carriers, suppliers, and stores
• • And never witnessed how a single error in a single message can halt an entire chain

EDI isn’t exciting. Not new. Not visible.
And yet: it carries everything.

And that makes it more important than ever.
You only understand that when you’ve seen the practice up close.

Lees meer!